the format, explained
Revuální tradice, ke které Sabat patří
Varšava měla svou vlastní řadu revuálních divadel dlouho před Sabatem — tradici nočních čísel, rychlých převleků a dvorních autorů, která procházela meziválečnými lety.
Zkontrolovat dostupnost ↗Dva domy, které předcházely Sabatu
| House | Active | Known for |
|---|---|---|
| Qui pro quo | 1919-1931 | Nejznámější varšavský meziválečný revuální kabaret, jehož autory byli mimo jiné Julian Tuwim a Marian Hemar |
| Perskie Oko / Morskie Oko | From 1925, closed 1933 | Odštěpený dům založený po rozkolu s vedením Qui pro quo |
Qui pro quo, dům, který udával tón
Qui pro quo zahájilo provoz 4. dubna 1919 v suterénu Galerie Luxemburga na ulici Senatorska. Založili je Bolesław Leszek Przyłucki, Tadeusz Sobocki a Izydor Weisblat, uměleckou stránku vedl skladatel a spisovatel Jerzy Boczkowski. Fungovalo až do roku 1931 a stalo se referenčním bodem varšavské revue — nočním programem skečů, písní a tanečních čísel, nikoli jedinou hrou.
Autoři, kteří stáli za čísly
Mezi dvorní autory Qui pro quo patřili Julian Tuwim, Marian Hemar, Konrad Tom a Jerzy Jurandot — jména, která pronikla daleko za hranice divadla do polské populární písně a komediální tvorby obecně. Revuální dům tohoto typu žil nebo umíral na stálém přísunu čerstvého materiálu, týden co týden, což je část důvodu, proč byl spisovatelský talent v jeho stálém angažmá stejně důležitý jako účinkující na jevišti.
Účinkující, kteří jím prošli
Zula Pogorzelska, Hanka Ordonówna, Mira Zimińska, Adolf Dymsza, Eugeniusz Bodo a Kazimierz Krukowski wszyscy rozpoczęli lub zbudowali swoje kariery dzięki Qui pro quo — kilkoro z nich kontynuowało potem znaczącą karierę w polskim filmie i kabarecie, poza samą sceną teatru.
Konkurencyjny teatr: Morskie Oko
We wrześniu 1925 roku grupa aktorów odeszła z kierownictwa Qui pro quo i założyła konkurencyjny teatr rewiowy, początkowo nazwany Perskie Oko, wkrótce przemianowany na Morskie Oko, związany z pisarzem i producentem Andrzejem Włastem. Działał do 1933 roku — krócej niż Qui pro quo, ale stanowi dowód, że międzywojenna Warszawa mogła utrzymać więcej niż jedną scenę rewiową jednocześnie.
A format built on turnover
Tym, co łączyło oba teatry, była struktura, a nie fabuła: wieczór złożony z serii krótszych numerów — piosenek, skeczy, układów tanecznych — odświeżanych na bieżąco, a nie wystawianych jako jedno niezmienne przedstawienie przez długi czas. To ten sam podstawowy kształt, jaki przyjmuje własna rewia Sabatu, dekady później i w innym budynku, nawet jeśli konkretni autorzy i wykonawcy nie mają bezpośredniego związku z żadnym z tych teatrów.
Where Sabat fits in
Sabat nie rości sobie bezpośredniego instytucjonalnego rodowodu od Qui pro quo ani Morskiego Oka — oba zostały zamknięte do połowy lat 30., na długo przed otwarciem Sabatu na początku lat 2000. Łączy go z nimi sam format: tancerze, śpiewacy i muzycy w sekwencji numerów, wystawianych dla publiczności siedzącej przy stolikach, a nie w rzędach, w tradycji, którą Warszawa w dużej mierze utraciła po latach międzywojennych, a którą Sabat jest jednym z niewielu teatrów w Polsce wciąż dziś wystawiających.